Saturday, 16 July 2016

(د قنديل په مرګي چې څومره خفګان وشي کم دې)


(د قنديل په مرګي چې څومره خفګان وشي کم دې)
نن زرداره يو ځل بيا غريب اولس ته دا پيغام ورکړو چې غريب کله هم د زردار د بې غزتۍ سوب جوړېږي نو په مځکه د ژوند تيرلو حق به نۀ لري
قنديل څۀ جرم کړي وو دوه څلور د مستې خبرې ؟
هغه هم د ځوانۍ په نشه کې
د غريب لور خور که ګډا شي په کور کې د خپل رور په وادۀ ډمه شي پيغور شي
د زردار هغه که ګډا شي په کلب کې دا ګډا د هغې فن شي ثقافت شي
د پخواني ګورنر پنجاب غلام مصطفه کهر چې ځان ته شير پنجاب وايي ښځه تهمينه کهر چې نن سبا تهمينه شهباز شريف ده په خپل حود نوش کې ليکي چې زۀ کله د غلام مصطفه ښځه ووم او هغه د پنجاب ګورنر وو نو د زما کوچنۍ حور چې هغه وخت يې په سکول کې سبق ويلو زما خاوند به ماته د شپې په پټه د نشې ګولې راکړې او زما د خور سره به يې هم بستري کوله ولې د زردار لور ده اول يې د پنجاب ګورنر خاوند وو او نن پرون د پنجاب وزيراغله
ستاسو به ياد وي عندليف چې د ټيلي ويژن ډرامو کې يې کار کولو لس کلونه مخکښې ورته يو عاشق خنيف ګهمن په مخ تيزاب اوچولې دي نن پرون په ډرامو کې نه راځي د جنرال يخيه خان ناجايزه لور ده پرون يې هم مور مسز اغا دا خبره کوله او نن هم د ډي اين اے لار شته
پخوانې وزيراعطم يوسف رضا ګيلاني په کنيزډ کالج يو پروګرام کې له شرکت ورستو د دريارلسم کلاس کوچنې ته وايي چې نوم يې بيګم رمضان دې چې ما ستا تقرير واوريدو ته د ډيرو صلاحيتونو خاونده يې راځا او په قومي اسمبلۍ سيکتريټ کې نوکره شه په ۱۷ ګريډ کې 
کوچنۍ وايي سر جي ما بي اے نه ده کړې 
سر ورته ويل پروا نۀ لري 
کوچنۍ ورته وايي سر زما لس ورځې ورستو وادۀ دې 
سر ورته وايي پروا نۀ لري هم په هغه ورځ ګيلاني نۀ يواځې ده چې هغه کوچنۍ په ۱۷ ګريډ کې بهرتي کوي بلکې هم په هغه ورځ ورته څلور کلونه چټي هم ورکوي او له هغه ورستو ريګور ايم اے انګلش کوي
ولې تاسو د سلمان تاثير او د هغه د زوي اتش او ښځې تالين سنګ نا واقيف يې
تاسو ته چا د ملکه ترنم نورجهان او ايوب خان قيصه نه ده کړي
غزاله جاويد ستاسو په خيال په ريښتيا خپل سابقه خاوند جهانګير وژلې وه
ستاسو ته دا پته شته چې د پيرپګاره زوي خپله ښځه ځکه طلاقه کړې وه چې پير صيب په ورسره هم بستري کوله
د شيخ رشيد او ريما قيصې له تاسو هيرې شوې
قنديل مسته وه دې کې هس شک نشته خو د سزا او جزا اختيار الله ج په خپل لاس کې ساتلې دې 
مفتي قوي سره چې نن څو سيلفۍ چې د قنديل د مرګ سوب جوړيږي نو هم دې قنديل خو پرون اعلان کړې وو چې که پاکستان د هند ميچ وګټو نو زۀ به ټولې نړۍ ته بربنډ ډانس کوم
بيګا قنديل اووژلې شوه 
چا اووژله 
خپل رور
څوک دا دعواداري کوي د قنديل پلار
ښه د قنديل پلار او رور هم وو
چې قنديل خپل رور وژله نو پلار ورسره مزاخمت ولې وو نه کړو
چغې به يې جوړي کړي کۀ کمزورې وو
محله به يې ورباندې راغونډه کړې وه
چرته داسې خو نۀ ده چې پلار دعواګير شو مياشت دوه پس به له زوي سره روغه اوکړي قنديل د منونو خاورو لاندې شوه او هغوي دواړه به د مزو ژوند کوي
اصل خبره ده هم نۀ ده مامله جدا ده 
ما چې څۀ رنګ مخکښې ذکر کړې چې قنديل مسته وه د مفتي قوي سره يې د خپل شهرت په خاطر مستي اوکړه 
د مفتي قوي قنديل ته تګ هم څۀ ناشونې کار نۀ وو زۀ خو چې کله وينم ډاکټر طارق جميل د چا زردار لور يا ښځې څخه ناست وي
خبره داسې اوشوه چې د مفتي نقوي او قنديل ملاقات هغه رازونه څرګند کړل له کومو چې قنديل خپله هم خبر نۀ وه 
۱، قنديل د بازار حسن پيداوار دې
۲۔ قنديل بلوچ نه پنجابۍ ده
۳۔ قنديل لکه چې څۀ رنګ ما پورته بيان کړې دغه رنګ د چا زردار ناجاير لور ده
اوس قنديل ته که کله هم دا پته لګيدلې وه چې زۀ د پلاني زردار ناجايز اولاد يم نو قنديل او خاموش پاتې کيدل دوه متضاد خبرې وې
او کله چې د زردارو غزت په خطره کې شي نو د قنديل په رنګ خلک ورته وژل د ماشو ميږو وژل دي
قنديل خو د مينځه لاړه خپلې بې وقوفې يوړه
خو زۀ د بشيري حقونو عالمبردارو ته خواست کوم چې د قنديل د هغې د پلار او رور ډي اين اے دې وکړي په دا خاطر چې دا څوک د پلار په هيس دعوا کوي هم دا د قنديل پلار دي
د قنديل د وژنې دې غيرجانبدارانه پلټنې وشي
او هغه تور مخې زردار دې په ډاګه کي څوک چې د پيسو په زور ناجايز اولاد پيدا کوي او چې کله يې دغه اولاد خپل غزت ته خطره جوړيږي نو په فرضي پلار يا رور يې وژني
شبيردراني ۱۶ جون ۲۰۱۶

Wednesday, 20 April 2016

مدرسوں میں نصاب کی تبدیلی وقت کی اہم ضرورت ہے سفیردرانی

مدرسوں میں نصاب کی تبدیلی وقت کی اہم ضرورت ہے  سفیردرانی
پشاور(پ ر)پشاور اور چارسدہ کے مختلف تعلیمی اداروں اور دینی مدرسوں میں امن کے فروغ کے حوالے سےنوجوان طلباءنے  ٹریننگ کا اہتمام شروع کردیاہے اس سلسلے میں گزشتہ روز جامعہ محمودیہ ترنگزئی چارسدہ میں دینی مدرسہ کے طلباء یک روزہ ٹریننگ کا اہتمام کیاگیا جس کا عنوان تھا ‘‘قلم نہ کہ بندوق’’۔
ٹریننگ کا مقصد سرکاری تعلیمی اداروں اور دینی مدارس کے طلباء درمیان جاری خلا کو پُر کرنا تھا اور دونوں نصابوں کو ایک پیج پر لانا تھا۔ ٹریننگ سے خطاب کرتے ہوئے نوجوان طالبعلم سفیر درانی کا کہنا تھا کہ اسلام امن کا دین ہے اور ہمیں  برداشت اور صبر کا درس دیتا ہے۔امن اورانسانیت ہی واحد راستہ ہےجو کہ ہر انسان کو اپنی طرف کھینچتا ہے اسلام نہ صرف مسلمانوں بلکہ غیر مسلم لوگوں کو بھی ان کے حقوق دیتا ہے اسلام کہتاہے کہ ایک انسان کا قتل کرنا پوری انسانیت کے قتل کے مترادف ہے۔انہوں نے موجودہ نصاب پر کڑی تنقید کی اور کہا کہ بدقسمتی سے ہمارے حکمران آج تک ہمیں ایک متفقہ نصاب نہ دے سکیں جو دونوں کو منظور ہوں موجودہ نصاب سرکاری تعلیمی اداروں اور دینی مدارس کے طلباء ایک سوچ بنانے کی بجائے ایک دوسرے سے دور ہوتے جارہے ہیں۔
ٹریننگ سے مقامی حکومت کے نمائندے صفدر خان اور مولانا مسعود درانی نے بھی خطاب کیا اور کہا ایسے سرگرمیاں مدارس کے طلباء اور معاشرے کے درمیان مضبوط روابط کی بنیاد ہے اور اس سے مدارس کے طلباء اپنے حقوق کےبارے میں جان سکیں گے اور اس پروپیگنڈہ کی نفی ہوسکے گی جو کہہ رہے ہیں کہ دینی مدارس کے طلباء امن کے فروغ کے لیے اپنا کردار ادا نہٰیں کر رہے۔انہوں نے مزید کہا کہ ایک پر امن ماحول ہی موجودہ وقت کی اہم ٖضرورت ہے امن اور اجتماعی سوچ ہی وہ بنیادی عوامل ہیں
 جس کو اپنا کر ہم ترقی کی راہ پر گامزن ہوسکتے ہیں 









Tuesday, 22 March 2016

Safeer Khan Durrani: (سواره) پښتون نن هم د سوارې په شکل کې خپلې لونړه ...

Safeer Khan Durrani: (سواره) پښتون نن هم د سوارې په شکل کې خپلې لونړه ...: پښتون هم عجيبه قام دې يو اړخ ته بې له ځۀ تخقيقاتو او معلومات د غيرت په نوم خپله خورکۍ په داسې مرګ اووژني چې انسانيت ترې امان غواړي او دغه ي...

(سواره) پښتون نن هم د سوارې په شکل کې خپلې لونړه خوييندې ژوندۍ ښخوي


پښتون هم عجيبه قام دې يو اړخ ته بې له ځۀ تخقيقاتو او معلومات د غيرت په نوم خپله خورکۍ په داسې مرګ اووژني چې انسانيت ترې امان غواړي او دغه يوه جزباتي لخظه په خپله خپل ځان ته تر صدو پيغور کي 
حالانکې اسلام هغه دين او قران پاک هغه واحد کتاب دې چې د ښځې او نر حقونه يې برابر ويش کړې دي 
او څۀ رنګ چې مونږ خپل دنياوي کتابونه د يو سرخط لاندې ليک کوۀ الله ج هم خپل کتاب ته کوم چې زمونږ د ايمان لازمي حصه ده انسانيت سرخط ورکړې 
ياده دي وي مسلماني نا انسانيت 
او انسانيت سرخط الله ج هم له دې وجې ورکړې چې له دې مقدس کتاب نه کوم چې د تيرو روانو او راروانو ستونزو او کشالو حل لري هغه انسانان هم فايده پورته کړي کوم بدبخت چې په دا ريښتونې کتاب ايمان نه لري
خو ?
زۀ که دلته دا خبره ليک کړم چې پښتون هغه بد نصيبه قام دې چې د قران پاک هم هغه حصه مني کومه چې له پښتون غيرت سره سمون خوري نو غلطه به نه وي 
او هغه داسې که يو زوې ماسخوتن د انغري په غاړه خپلې مورکۍ ته په غوږ کې اوايي چې مورکۍ زما د مامدي کاکا لور خوښه ده 
چې پلار بابا يې کور ته راشي نو مورکۍ يې ورته په خوشحالۍ سره وايي د اسلم خان پلاره اسلم خان راته نن ويلې دي چې زما خو د مامدي کاکا لور خوښه ده ?
د اسلم خان پلار بابا ورته مسکې شي او جوابي ورته وايي لکه چې اسلم خان زلمې شو ?
ښه ده سبا ته چې زۀ د کار نه واپس راځم نو د ځان سره به لږ خواږۀ راواخلم او مامدي کره به ور شو
ولې که هم دا خبره لورکۍ د خپلې مور بې بې په غوږ کې اوکړي نو اول خو يې مور بې بې ښه اوسکونډي
بدې ردې ورته اوايي او روستو ورته يوه جولۍ نصيحت اوکړي چې په خله لاس کيږده که له دې خبرې دې رور يا پلار بابا خبر شو نو بې اجلا به دې مړه کړي ?
او هم هغه غېرتي رور چې پرون يې د مامدي کاکا لور پسې خپله مورکۍ ليږلې وه ?
چې د خپلې خورکۍ له دې جايز خبرې خبر شي نو توپک راواخلي اول خپلې بې ګناه او بې قصوره خورکۍ ته سر وران کړي 
او بيا د مامدي کاکا زوي پسې کور ته ورشي نه خبر نه اتر او د مرګ په خوب يې اودۀ کړي 
دا دوه مرګونه په څۀ اوشي ?
په يوه جايزه خبره ?
دا هم هغه خبره نه ده چې پرون هم په دې کور کې رور کړې وه ?
رور اوکړه نو سره ډولۍ ورته راغله ?
او چې خور اوکړه نو په ګولو سورۍ سورۍ ګور له لاړه
دغه وخت پښتون بدبخته دا سوچ هم نه کوي چې که زما دې وفادارې خورکۍ زما د حيا او غزت او د دين اسلام د زرين اصولو خيال نۀ ساتو نو يا خو به يې د مامدي کاکا له زوي سره پټ تعلق ساتو او يا به يې پړونې په سر کړې وو او ورسره به تلې وه ?
او کوم حق چې دې ته دين اسلام او د هيواد ايين او قانون ورکړې دې هغه به يې استعمال کړې وو ?
هم دغه کار د لونړو خوييندو سره د جاييداد په جايز حق کې هم کيږي ډير صاحب جاييداد کارخاندار او جاګيردار هم په دې وجه خپلې خوييندې لونړه په کور د وادۀ په ارمان زړې کړي او خاورو ته يې اوسپاري
چې له دې وادۀ سره خو به د دين اسلام قران شرعتي محمدي او هيواد له ايين او قانون لاندې زما د کارخانې يا جاګير نه د دې لورکۍ يا خورکۍ حصه هم ځي 
ولې کله چې پنځوس کلونه پس هم دغه غيرتي پښتون د خپل نيکۀ بآبآ د قتل بدله واخلي او د قانون په ګرفت کې راشي او د پهانسۍ حکم ورباندې وشي 
نو هم هغه غيرتي رور چې پرون يې خپله مشره خور د مامدي کاکا د زوي سره د جايزې نکاه په خواهيش قتل کړې وي خپلې کشرې خور ته وايي چې لاړه شه او ګل مرجان سره سمبله چې زما سره راضي نامه اوکړي او زۀ له پهانسۍ بچ شم 
افرين شه او په داسې غيرتي پښتون شه 
له دښمن کره خو څوک خپل ساتلې سپې هم نه پريږدي چې په سترګو به يې بد لګي
ځکه چې دا زما ساتلې سپې دې او ما دوي له رور پلار يا زوې وژلې دې 
ولې پښتون ورته خپله ماشوما خور ډالۍ کي ?
ولي دا قتل دۀ له دغه سوارې خور لپاره کړې وو ?
خور ورته ويلې وو چې ګل مرجان پنځوس کلونه وړاندې زمونږ نيکۀ بآبآ قتل کړې وو تۀ يې بدله واخله ?
ستاسو د سوارې له ژوند خبر يې ?
نوکر غلام او بندي هم د سوارې له ژوند امان غواړي
سواره په ژوندون مرګ دې بلکې مرګ خو يو وخت وي سواره خو په څليريشت ګينې کې څليريشت زره ځله مري
ايا د پښتون غيرت له هغې وخت پورې ژوندې وي تر څو چې له دۀ سر ته خير ?
پښتو پښتون ته دا ښودنه کوي چې خور په مال جاييداد کې حصه داره مه کنړه ?
په جايزه نکاه ورته سر ورانه وه ?
خو چې په خپل سر دې شي نو بيا يې سواره کې ورکوه ?
عرب خو د جهل له تيرو رابهر شو
ولې پښتون نن هم د سوارې په شکل کې خپلې لونړه خوييندې ژوندۍ ښخوي



Friday, 11 March 2016

(يوم بابړه 12 اګست 1948- شبيرخان دوراني

(يوم بابړه 12 اګست 1948)
يو خوا ته توپې مشينونه
د پاکستان واړه فوځونه
بل خوا ته قام خالي لاسونه
مقابلې ته مې کتل خيرانيدمه
مرګيه مه راځه ړرځمه
په 12 اګست 1948 چې د خداداد پاکستان ړومبنې جشن اذادۍ ته پوره دوه ورځې پاتې وي نو پښتنو دې باچاخان بابا د ګرفتارۍ خلاف په بابړه کې د احتجاج فيصله اوکړه جلوس د فصيح باچا د ځايې نه د سالار امين جان خان په مشرۍ کې راروان شو چې کله خپل ټاکلي مقام د غازي ګل بابا جومات ته اورسيدو نو وزيراعلا قيوم خان چې اول د کانګرس ممبر وو په په دغه زمانه يې په کانګرس او باچاخان بابا ګولډ اينډ ګن کتاب هم ليکلې وو او په دغه کتاب کې يې د کانګرس پښتون قام او باچاخان بآبآ ډير صفتونه کړې وو ولې کله جې مسلم ليګ ته لاړو نو په دغه خپل کتاب يې پابندي اولګوله دا ځان له د تاريخ پو نوې خبره ده چې يو انسان په خپله په خپل کتاب پابندي اولګوي
جلوس چې کله د غازي ګل بابا جومات ته اورسيدو نو قيوم خان د شوټ حکم اوکو
سرې جامې راکړه ښکلې مورې
سر راله غوړ کا سترګې تورې
نوم د پښتون دې په ما پورې
په پښتانه خاوره خپل سر قربانه وومه
مرګيه مه راځه درځمه
بيا څه وو د وينو يو سور سيلاب وو د چا لاس کې چې به سره جهنډا وه نو هغه ته به خدايي حدمتګارو سپين ملنګ ويل چې سپين ملنګ به اولګدو نو چغه به يې پورته کړه چې ملنګ مو پروت هله چې جهنډا ښکته نه شي په دغه موقعه ګوهرتاج چې تاسو يې په تاجو بي بي پيژنۍ او دې تاجو بي بي خور خسن افروزه بي بي هم د هشتنغر د نورو ښځو سره د جنګ په ميدان کې ولاړې وې او شهيدانو ته به يې خپلې لوپټې شولولې او زنې به يې ورته تړلې زخميان پوليس د بابړې په سيند لاهو کړل چې شمير يې په زرګونو وو جې تراوسه يې دې خاندان د خلکو لاشونو پسې سترګې سپينې شولې کوم ښځې او نر شهيدان چې په دغه موقعه خاورو ته اوسپارلې شو دې هغوي شمير 600 وو
تاجوبي بي خو په ځوانه ځوانۍ کې 19 فرورۍ 1949 کې د اسفنديار ولي خان په زيږون کې وفات شوې وه ولې د تاجوبي بي خور خسن افروزه تر 2006 حيات وه هغې به ويل چې کوم زلمي چې پوليس ژوندي ګرفتار کړو نو بربنډ يې کړو او په مخونو يې ورته خټې پورې کړې او په دغه خالت کې به يې هر زلمې خپل خپل کور ته ور دننه کوۀ چې خپله مور خور يې په دا خالت کې اوويني
د بابړې يو زلمې چې يې کله په دا خالت کې خپل کور ته دننه کړو او دې پوليس افسر چغه کړه چې بهر را اوځۍ دا او وپنۍ نو د دغه زلمي مور بي بي د کوټې رابهر شوه او دې پوليس افسر ته يې ويل دا خو دې غلط کور ته را دننه کړو هغه ورته ويل ولې دا ستا زوې نه دې موربي بي ورته ويل ولې نه ځکه خو درته وايم چې غلط کور ته دې را وستو تور مخيه دا کومه کونه چې ته ماته ښودل غواړې دا خو ما تر پرون په خپلو لاسو وينځلې ده ما د پاره نوې خبره نه ده دې خپل کور ته بوځه ستا مور خور ته به ناشونې وي هغوي به ورته خوشحاله هم شي او خندا به ورسې هم اوکي
خسن افروزه بي بي چې کله وفات شوه او ما اخبار ته بيان جاري کوۀ نو ليکلې مې وو چې د سانخه بابړه سرفروشه وه
نن سبا به ټولې ورځ پانړې دې بابړې دې فرضي او غرضي داستانونو ډکې وي ولې زه د خپل ليک لفظ په لفظ ذمه دار يم
ياده دې وي قپوم خان ظالم انسان وو کله چې هغه په خپل کتاب ګولډ اينډ ګن پابندي اولګوله نو حکم يې جاري کړو چې که د چا په دوکان کور يا ذاتي کتابون کې زما کتاب ښکاره شو نو سزا يې مرګ ده او له دغه ويرې خلکو دې فيوم خان کتاب ضايعه کو خير څو کلونه مخکې دوکتر ياسين د انګلستان په يوه لايبرير کې دغه کتاب پيدا کو او دې هغوي په برکت زما سره موجود دې
شبيرخان دوراني

Monday, 22 February 2016

مورنو ژبو نړيواله ورځ- شبيرخان دراني

(د مورنو ژبو نړيواله ورځ)
دوه څيزونه زما په نيز ډير د قدر وړ او قيمتي دي يو دين او دويمه ژبه
دين د پاکو احساساتو افکارو او اعمالو مجموعه ده او ژبه د دغه پاکو اعمالو او افکارو د تبليغ زريعه او بيا پښتون قام خو د هغه پاکې او سپيځلې ژبې وراثان دي کومه چې ټول په ټوله د مسلمانۍ ژبه ده
او هم دغه وجه ده چې پښتو په اسلامي ژبو کې هم يو ځانګړې مقام لري
دا وخت په مخ د زمکه اتۀ زره ژبې دي په دې اتۀ زره ژبو کې شپيتۀ هغه ژبې دي کومو چې د نړۍ نور خلک په دې مجبور کړي دي چې يا خو په دغه ژبه کې ليک لوست زده کړې او يا دومره مجبور دي چې د دغه ژبې تاريخ دود دستور کلتور او اقدار په خپله ژبه کې ژباړ کي مطلب په اتۀ زره کې شپيتۀ لکه د لمر ښکاره ژبې دي او بيا دغه شپيتو ژبو کې زمونږ د مورنۍ ژبې پښتو څلويښتم نمبر دي
دا څلويښتم نمبر ته په داسې خالاتو کې راغلې ده چې پښتون له د خپل اسل نسل په باره کې هم پوره اګاه نه وو د نن نه اتيا پنځۀ اتيا کلونه اګاهو چې پيرنګي د يو سازش لاندې پښتون د سامي ګروپ سره تړلې وو او دا سامي تړون خلکو دومره مدليل ګنړلو چې ستر مخقيق مورخ تاريخ دان او ژبپوهاند خدايې بخښلي قاضي عطاالله خان هم د (پښتنو تاريخ) هم په دا نظريه ليک کړې وو ولې کله چې ستر مخقيق دانشور او مورخ احمدعلي خان کهزاد (تاريخ افغانستان) په فارسې ژبه چاپ کړو او په دغه کتاب کې يې په ژبڅيړنيزو دا ثابته کړه چې پښتانۀ اسامي نا اريايان دي نو بيا روستو قاضي عطالله خان هم د احمدعلي کهزاد په خبره متفق شو او په خپل دويم جلد کې يې سره د مننې او تشکر دا خبره ليک کړه چې څۀ په تا ريخ افغانستان کې ليک دي هم دغه د پښتنو اسل نسل دې
هم په دغه زمانه چې خدايې بخښلې خدايي خدمتګار ښاغلې حسين کوثر غورياخيل چې په جيل بندي وو دوه کتابونه چاپ کړل (طوپان او ژب ويشنه) او د يوې نوې نظرې سره ميدان ته راغلو ښاغلي حسين کوثر غورياخيل وايل چې پښتو د ټولو ژبو مور او پښتون د همه قامونو پلار دې
او په خپلو دلايلو کې وايي چې د حضرت ادم ع په سرنديپ کې د پښتنو په خاوره پيدايښت او ورسره د ادم او حوا د نومونو ريښې د پښتو دي کومه چې دا خبره په ګوته کوي چې پښتانۀ د ټولو قامونو پلار او پښتو د ټولو ژبو مور ده
خو اے زما پښتنو رونړو زه دراني له تاسو يو سوال کوم او هغه دا چې يوه ژبه بې له چا د سرپرستۍ په سر تور سر لوڅې پښو او نهره خيټه دنړې د اتۀ زره نورو ژبو سره په منډا کې څلويښتم نمبر راځي نو که د دغه ژبې په حکومتي سطح سرپرستي اوشي نو ايا دا ژبه به د نړۍ په لومړو درې ژبو کې شامله نه شي
زما رونړو عبراني چې د يهودو ژبه وه او مقدس تورات هم په عبرانې ژبه کې وو ولې يو وخت داسې راغلو چې نه تورات په عبراني ژبه چاپ کيدو او نه يهود د عبرانۍ په تورو پوهيدل ولې کله چې ورته يهودو په حکومتي سطح پام لرنه اوکړه نو نه يواځې دا چې عبرني يې د ليک لوست جوګه کړه بلکې سرکاري دفتري او نصابي ژبه يې هم کړه
دلته خو به انسان په دا خبره ځان تسلي کي چې اے دراني عبراني خو د يهودو هغه ژبه ده چې اسماني مقدس کتاب تورات په کې نازل شوې وو يهودو هيره کړې وه او چې راياده شوه ورته نو دوباره يې ژوندې کړه
ولې ياده دې وي چې د اعظيم مغل سلطنت دوران کې سيکهان راپاسيدل او د هندوانو نه يې د منفراديت په خاطر د پنجابۍ په جدا رسم الخط کې يوه نوې ژبه د خپل سردار
سردار ګورمک سينګ په نوم د ګورمکې په نوم جوړه کړه او په لږ وخت کې نه يواځې دا چې دغه ژبه د ليک لوست جوګه کړه بلکې نور قامونه يې هم په دې مجبور کړل چې ګورمکې زده کړي
په نورلس سوه اووۀ اويا کې د هندوستان پارليمنټ په اکثريت سره دا فرارداد منظور کړو چې په حکومتي سطح دې په نيک نيتې او احلاص کوشش وشي چې هندې له په نړيوالو ژبو کې دويم نمبر ورکړې شي
ولې مونږ د خپلې مورنۍ ژبې لپاره څۀ اوکړل نن د مورنو ژبو نړيواله ورځ وه زه هم په يو سيمنار کې مشر ميلمه ووم لکه د نور کله نن هم اوږدې اوږدې مقالې او خواږۀ تراۀ شعرونه او وايلې شو نن بيا د دراني ذندا باد نعرې پورته شوې
نن بيا دراني سره قام وعده اوکړه چې له نن نه روستو به مونږ د خپلې مورنې ژبې له پرمختګ په خاطر په احلاص منډا کوۀ
خو زۀ نن يو ځل بيا وايم چې
دا خو يو کال دې که زر کاله دراني تيرشي
ګومان مې نه شي که پښتون په نړۍ کور جوړ کي
شبيرخان دراني
نيټه 21 فروري 2016 ..



Thursday, 18 February 2016

سوارہ پشتون معاشرے کی ایک قبیح روایت--- تحریر:سفیرخان درانی

سوارہ پشتون معاشرے کی  ایک قبیح روایت

تحریر:سفیرخان درانی


پشتون وہ عجیب قوم ہے جو بناء کسی تحقیق کے غیرت کے نام پر اپنی پیاری بیٹی یا بہن کو موت کے گھاٹ اتار دیتی ہے اور وہ بھی ایسے کہ جس سے پوری انسانیت فنا مانگتا ہے صرف چند لمحوں کی جزباتی فیصلے سے پھر وہ ساری عمر پیغور کا کالا دھبہ اپنے ذات پر چھوڑ جاتا ہے حالانکہ اگر ہم ہمارے  پیارے دین اسلام کی تعلیمات کو دیکھ لیتے ہیں تواسلام مرد اور عورتوں دونوں کو یکساں حقوق کی بات کرتا ہے۔جس طرح ہم انسان اس فانی دنیا میں کوئی کتاب وغیرہ لکھتے ہیں تو اس کو ایک عنوان دیتے ہیں بلکل اس طرح اللہ تعالیٰ نے اپنی کتاب قران کریم کو بھی ایک عنوان سے نوازا ہے اور وہ ہے انسانیت۔قران کریم جو کہ ہماری ایمان کا لازمی حصہ ہے جس میں ہمارے تمام مشکلات کا حل موجود ہے لیکن کوئی ہے کہ اللہ کی اس مقدس کتاب پر مکمل عمل پیرا ہوں۔جہاں تک پشتونوں کی بات ہے اگرمیں یہ کہوں تو بے جاء نہیں ہوگا  کہ بدقسمتی سے ہم پشتون لوگ  تو صرف وہاں تک اسلام پر عمل پیرا ہوتے ہیں جہاں تک اسلام ہماری پشتو اور غیرت کے ساتھ مطابقت رکھتا ہے۔ جس کی  بنیادی وجہ تعلیم کی کمی تصور کیا جاتا ہے۔ہمارے معاشرے میں  کئی ایک مسائل پراسلام تو معاف کر دیتا ہے لیکن ہماری پشتو اور غیرت بیچ میں خلل ڈال کر ہم کو گناہ پر گناہ سرزد کرنے پر مجبور کردیتا ہے۔ ایسے مسائل میں ایک مسئلہ سوارہ بھی ہے۔جو ہمارے پشتون معاشرے کی روایت  گردانہ جاتا ہے۔ہمارے معاشرےمیں اگر کسی کا بیٹا اپنی خواہش کےمطابق کسی لڑکی سے شادی کرنا چاہتا ہے چاہے وہ اپنوں میں ہوں یااپنے رشتہ داروں کے علاوہ کسی پرایا خاندان میں ہوں تو لڑکا آہستہ اپنی ماں کی کان میں کہہ دیتا ہے کہ امی میں فلاح لڑکی سے شادی کرنا چاہتا ہوں جواب میں امی کہتی ہے ٹھیک ہے بیٹا آج آپ کے ابو گھرآکے میں بات کرلوں گی۔باپ جب گھر آکے اور بیٹے کی اس بات سے خبر ہوتا ہے تو ایک قہقہ لگا کر ہنستا ہے کہ میرا بیٹا جوان ہوگیا ہے اور کل کو اُس لڑکی کے گھر جاکر اُنکے والدین سے اپنے بیٹے کیلئے رشتے کا ہاتھ مانگتا ہے لیکن اگر بلکل اسی طرز پر ایک لڑکی اپنی ماں کے کان میں یہ کہتی ہے کہ امی میں فلاح لڑکے سے شادی کرنا چاہتا ہوں تو پہلے تو ماں  اسے ٹھیک ڈانٹ لیتی ہے اور پھر خبردار کردیتی ہے  کہ دوبارہ ایسے الفاظ مُنہ پر مت لانا ورنہ اگر آپ کے بھائی کو پتہ چلا تو ٹھیک ٹھاک مسئلہ بن جائے گا وہ بھائی جو اپنے لیے تو مرضی کے مطابق لڑکی سے شادی رچا رہا تھا لیکن اپنی بہن کی جائز بات پر غصہ میں آکر بندوق اٹھا لیتا ہے اور بناء کسی تحقیق کے غیرت کے نام پہلے  اپنی ہی بہن کو موت کے گھاٹ اتار دیتا ہے اور پھر اُس لڑکے کو جس سے اُس کی بہن شادی کرنا چاہ رہی تھی اور پھر جب ہوش میں آتا ہے اور صلح کرنے بیٹھ جاتا ہے تو موت کے بدلے اپنی ننھی منھی چھوٹی بہن کو سوارہ میں مقتول کے خاندان کو حوالے کرلیتا ہے جس کو یہ بھی معلوم نہیں ہوتا کہ پشتو اور غیرت ہے کیا چیز ۔اور ساری عمر اپنے بھائی کی خطاء کی سزاصبراور برداشت سے کاٹتی رہتی ہے اور بھائی کے نام


اب پچتھائے کیاکہ جب چڑیاں چھک گئی کھیت۔



Saturday, 6 February 2016

(پاک چايينه اقتصادي راهداري)

(پاک چايينه اقتصادي راهداري)
او که
(پنجاب چايينه اقتصادي راهداري)
د ستر په دهايي کې کله چې روس په يو ايس ايس ار نوميدو نو د لر او بر پښتنو ته يې يو سيټل ملز ډالۍ کړې وو چې دا ملز په د لرې او برې پښتون خوا ترمينځ په دغه ځايې جوړيږي چرته چې نن پرون کارخانو مارکيټ اباد دې
په دا سټيل ملز کې به په دريو شفټونو کې اتۀ زره پښتانۀ روزګار لري د دې به پښتنو ته دوه فايدې وي يو خو به پښتانۀ په روزګار شي او دې نشو تماشو او ذاتي دښمنو نه به حلاص شي او دويمه دا چې د نورو هيوادونو په روزګار پسې د مسافرۍ به هم اذاد شي او ماښام به په خپل کور کې د خپلې مورکۍ د لاس ګرمه نمړۍ خوري او دې ټولو غټ مقصد يې ده وو چې د لر او بر پښتنو تړون او پيوستون به نور هم مضبوط شي
ولې د هغه وخت حکمران ذوالفقارعلي بټو د پښتانو د خلې نمړۍ خپل کور ته خپلو بچو ته يوړه
په دغه حرکت ريس سردار داود ډير احتجاج وکو ولې ناکام شو
باچاخان بآبآ او صمدخان بآبآ.چې د خپل حق غوستنه اوکړه نو په دواړو د غدارۍ تورونه اولګيدل او په جيل بندي شو
نن پرون چايينه لګيا ده او په ګردې نړۍ د خپلې تانيدارۍ قايمولو په خاطر د ګوادر نه تر چين اقتصادي راهداري منصوبه شروع کوي 
دا منصوبه که چرې په نيک نيتۍ جوړه شوه نو نه يواځې دا چې د پاکستان هندوستان ايران او افغانستان تقدير به بدل کي بلکې منځنۍ ايسيا به د تجارت غټ سنټر جوړ شي او د خلکو نه به د بنکاک سينګاپور او دوبۍ عالمي منډۍ هيرې کړي
که دې منصوبې پورې يو طرف ته زر دارو خپل دا اميدونه تړلې دي چې زمونږ مالونه جاييدادونه کارخانې او جاګيرونه به يو په څلور شي
نو بل اړخ ته د پښتنو خواخوږي دا سوچ کوي چې د پښتنو په زمکه د تيرو دوه کم څلويښتو کلونو نه دا کوم پردې جنګ شروع دې او تر دې دمه په کې درې ديريش لاکها 3300000 بې ګناه پښتانۀ شهيدان شو کيدې شي عالمي طاقتونه د خپلو مفاداتو په خاطر دا جنګ ختم کي او زمونږ په دا مورنۍ خاوره يو ځل بيا د امن فريښتې کيني
او دا سوچ يې په ځايې هم دې 
روزګار خلک ښغلته کوي چرته چې امن وي 
او امن ښغلته وي چرته چې د عام اولس سره نا انصافي نه کيږي
او ناانصافي هله نه کيږي کله چې قانون د هيواد عام وګړي او خان نواب سردار چوهدري او زردار ته په يو نظر ګوري
لنډا دا چې څۀ رنګ زردارو په دې منصوبې پسې خپله ګټه تړلې ده
هم دغه رنګ ورپسې مونږ امن پيوست کړې دې 
خو ?????
امن خو به عالمي طاقتونه په هغه ځايونو کې راولي د چرته نه چې دا سړک روډ يا اقتصادي منصوبه تيريږي ولې پنجابې کله غواړي چې پښتانۀ دې په امن شي 
زما د بچو غوښې خو د پنجابي د بچو خوراک دې 
زما زلمي خو د پنجابي د کارخانو او فيکټرو مزدوران دې 
زما د تورسرو او ملاماتو مشرانو بوډاګانو هډوکي خو د پنجابي د کارخانو خام مال دې
هغه هيس کله هم دا نه غواړي چې پښتون دې په سکون او امن شي
هم دغه وجه ده چې پنجابې د جنوبي پنجاب نه نيغ په نيغه دا سړک هټيا ته راولي د هټيا نه کوهستان بيا ګلګت او بيا چين 
هټيا د هزارې هغه مقام دې چرته چې نوازشريف دوه مياشتې مخکې د موټر ويې افتتاخ کړې وه کومه چې د اسلام اباد تر هټيا ده او دغه موټر ويې هم د دې اقتصادي راهدارۍ يو پټه کړۍ وه
که چرې دا سړک په نيک نيتۍ جوړيږي او په ريښتيا په لر او بر کې امن خوشحالي راوستل غواړي نو د دې منصوبې صحيح روډ دا دې کوم چې به په لره او بره پښتون خوا کې د امن او خوشحالۍ زيرې اوګرځي
دا روډ چې کله د پاک افغان سر حط سره راتير شي نو معمولې حصه به د جنوبې وزيرستان اواخي او بيا به په جنوبي پنجاب کې داخل شي د پنجاب روستو به ډيره اسماعيل خان بيا کرک بيا بنو بيا کوهاټ بيا صوابۍ بيا هزاره ورپسې کوهستان بيا ګلګت او بيا چايينه يا چين
دا روډ که په دا تورتنۍ ليک علاقو راتير شي نو پاک چايينه افتصادي راهداري ده
او که نا د جنوبي پنجاب نه نيغ په نيغه هټيا ته راځي نو بيا پنجاب چايينه اقتصادي راهداري ده
کومه چې مونږ پښتنو ته په يو قيمت هم منظوره نه ده



Saturday, 30 January 2016

واجہ مولا بخش دشتی

اوباش و عیاش سردار زادوں کیجانب سے آزادی کے نام بلوچستان میں جاری قتل عام کے آجکے صورتحال پر واجہ مولا بخش دشتی کی پیشن گوہیاں ملاحظہ کیجیے!!!!! 11جولائ، یوم شہادت واجہ مولابخش۔۔۔۔۔۔۔۔
11جولائ، کمانڈر بی ایل ایف فضل حیدر مارا گیا۔۔۔۔۔عجیب اتفاق،،،قاتل بھی ایک اور نعرہ بھی ایک!!!! 11جولائ، تربت میں کل 9بلوچ آزادی پسند جہدکاراپنےہی مکتب فکر کے لوگوں کے ہاتھوں مارے گۂے، 6 ناصر آباد میں اور تین ھوشاپ میں۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔!!!!!
آج سے تقریبا بارہ سال قبل، غالبا 2003 کے اواۂل میں واجہ مولابخش نے کسی مشترکہ دوست کی مدد سےچیرمین غلام محمد کے ساتھ تفضیلی اور فیصلہ کن میٹنگ کی، واجہ مولابخش نے غلام محمد کے سامنے واضح و واشگاف انداز میں اپنی باتوں کو رکھا اور کہا کہ سیاست اپنی جگہ ھم تینوں بچپن کے زمانے سےقریبی دوست ھیں، ھم ایک دوسرے کےساتھ منافقت نہیں کر سکتے، مولابخش نے غلام محمد پر واضح کیا اور کہا کہ مجھے قاۂل کریں کہ واقعی میں دنیا کے طاقتور قوتوں نے پاکستان کو توڑنے کا فیصلہ کیا ہے اور وہ ایمانداری کیساتھ بلوچستان کی آزادی کے کاز کو مکمل سپورٹ کرتے ہیں اور اندرونی صورت میں بہ حیثیت قوم ھم اتنے مضبوظ ہیں کہ پاکستان کے ساتھ جنگ اور اسکے اثرات کا مقابلہ کرسکیں تو بی این ایم (نیشنل پارٹی کی تشکیل نہیں ہواتھا) کو مسلح جدوجہد کے لاۂن پر لانا میری ذمہ داری ہے، طویل بحث و مباحثہ کے دوران واجہ مولابخش نے افغانستان اور ہندوستان کے پراکسی وار کا تاریخی پس منظر بیان کرتے ہوہے کہا کہ ھمارے خونخوار جنگی سرداروں کے مفادات جب بھی خطرے میں پڑجاتے ہیں تو وہ بلوچستان کے نام پر نئ دکان کھول لیتے ہیں، ریاستوں کی تقسیم اور تشکیل کو عالمی طاقتوں کے مفادات سے مشروط کرتے ہوہے اس خطے میں جغرافیائ تبدیلیوں کے امکانات کو رد کرتےہوہے انہوں نے تامل اور کرد موومنٹ کو کریش کرنے کی پیشن گوئ کی۔۔واجہ مولابخش نے مستقبل کی منظر کشائ کرتے ہوہے غلام محمد سے کہا کہ آج ایک یا دو مسلح تنظیمیں آزادی کی جنگ کا اعلان کررہے ہیں، یہ پرکشش نعرہ یوتھ کو متاثر کریگا، تھوڑا بہت مقبولیت حاصل کرنے کے بعد ان کے دماغ خراب ہوجاہیں گےاور اپنی حاصل مقبولیت کو ہضم نہیں کرپاہیںگے، پھر معاشرہ کو بندوق کے نوک پر اپنا تابع بنانے کی کوشش کرینگے، جو اختلاف کریگا اسے ماردینگے، معاشرہ سہم جاہیگا، سیاست، سیاسی عمل، کاروبار و اکانومی، تعلیم سمیت تمام بنیادی قومی ادارے تباہی سے دوچار ہونگے، معاشرہ جمود کا شکار ہوگا،
واجہ مولابخش نے خوف زدہ معاشرہ کی وسیع پیمانے پر ہجرت کی بھی پیشن گوئ کرتے ہوہے اس عمل کو قومی مرگ سے تعبیر کیا اور یہ بھی کہا کہ بعدازاں ہر سردار اپنا الگ مسلح تنظیم بنا کر اس منافع بخش کاروبار میں اپنا حصہ وصول کریگا، خود یورپ میں پر آساۂش زندگی گزارینگے یہاں پر غریب کے بچے کو پاکستانی فوج کے سامنے مرنے کے لۂے کھڑا کرینگے،۔۔ انہوں نے کہا کہ ایک وقت آہیگا کہ درجنوں کے حساب سے مسلح تنظیمیں ھونگے تو ریکروٹمنٹ کا مسلہ پیدا ھوگا لہذا یہ معاشرہ کے جراہم پیشہ لوگوں اور معاشرہ کی طرف سے مستردشدہ عناصر کو بھرتی کرینگے تو یہ جراہم پیشہ لوگ آزادی کے جھنڈےساۂے تلے چوری اور ڈکیتیاں شروع کرینگے، علاقائ کنٹرول اور مالی مسہلوں پر آپس میں لڑینگے۔۔
مولابخش نےاپنا نقطہ نظر بیان کرتے ہوہے کہا کہ انکی نظر میں یہ جنگ قبل از وقت ہے اور آگے چل کر یہ جنگ بذات خود ریاست کے مفادات و مقاصد کو پورا کریگا اور بلوچ قومی مفادات کے خلاف استعمال ہوگا، پچاس ہزار لوگ مرواکر یہ جنگ اپنے منطقی انجام کو پہنچے گا مگر بلوچستان اور بلوچ کے تاریخی موومنٹ کو ناقابل تلافی نقصان سے دوچار کریگا۔
واجہ مولابخش نے چیرمین غلام محمد کو خانہ جنگی کی کیفیت کی پیشن گوئ کرتے ہوہے تنبہ کی کہ غلام محمد کچھ بھی نہیں ھوگا تم خود کو بھی مرواؤگے اور ہمیں بھی مرواؤگے۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔!!!
واجہ مولابخش کو آزادی دشمن، بلوچ دشمن، بلوچستان دشمن، قومی تحریک کے خلاف پروپیگنڈہ کرنے کا الزام لگا کر آزادی کے نعروں کی گونج میں قتل کردیا گیا، مبادہ مولابخش زندہ رہیگا تو آزادی کی تحریک آگے کی جانب نہیں بڑھیگا،،،
آہیں بارہ برس پہلے مولابخش دشتی کے پیش کردہ علمی تجزیوں اور پیشن گوۂیوں کا جاۂزہ لیتے ہیں کہ آج مولابخش جھوٹا ثابت ہواہے یا آزادی کے فرنچاہز مالکان؟؟؟؟؟؟